Przejdź do treści
Treningi
Dla kogo Plany: 60 ·

Plan treningowy dla początkujących: pierwsze 12 tygodni krok po kroku

Plan treningowy dla początkujących oparty na trzech treningach całego ciała w tygodniu: dom czy siłownia, jak mocno się przykładać i jak wygląda pierwsze 12 tygodni.

Przykładowy tydzień

Plan treningowy z hantlami na 3 dni na masę (dla początkujących)

Kompletny tydzień, który możesz zacząć dziś: ćwiczenia, serie, powtórzenia i przerwy na każdy trening, z zamiennikami dla każdego ćwiczenia. Otwórz ten plan na osobnej stronie (PDF) →

Split

Całe ciało (FBW)

Treningi / tydzień

3

Śr. czas treningu

45 min

Harmonogram

Pn · Śr · Pt

Rozgrzewka (przed każdym treningiem, ok. 6 min)

  1. 3–5 min lekkiego cardio: szybki marsz, rower, skakanka albo marsz w miejscu.
  2. Mobilność dynamiczna: po 10 wymachów nóg w każdą stronę, 10 krążeń bioder, 10 krążeń ramion, 8 kocich grzbietów.
  3. Serie wstępne w pierwszym ćwiczeniu: 1–2 lekkie serie po 8 powtórzeń przed seriami roboczymi.

Dzień 1

FBW A

Przysiad + pchanie + przyciąganie

Ćwiczenia: 6 · ~45 min
  1. Przysiad sumo główne

    Pośladki, Przywodziciele, Czworogłowe uda · Hantle

    Serie
    3
    Powtórzenia
    6–10
    Odpoczynek
    120 s
    Wysiłek
    RPE 8

    zamienniki: Przysiad goblet, Przysiad bez obciążenia, Wykroki w bok

  2. Klatka piersiowa, Przód barków · Hantle

    Serie
    3
    Powtórzenia
    6–10
    Odpoczynek
    120 s
    Wysiłek
    RPE 8

    zamienniki: Wyciskanie hantli na ławce poziomej, Wyciskanie hantli leżąc na podłodze (floor press)

  3. Wiosłowanie hantlem główne

    Najszersze grzbietu, Górna część pleców · Hantle

    Serie
    3
    Powtórzenia
    6–10 na stronę
    Odpoczynek
    120 s
    Wysiłek
    RPE 8

    zamienniki: Wiosłowanie hantlami leżąc przodem na ławce skośnej, Wiosłowanie w futrynie drzwi, Podciąganie australijskie

  4. Martwy ciąg z hantlami pomocnicze

    Dwugłowe uda, Pośladki · Hantle

    Serie
    2
    Powtórzenia
    8–12
    Odpoczynek
    90 s
    Wysiłek
    RPE 8

    zamienniki: Martwy ciąg rumuński z hantlami, Skłony bez obciążenia (good morning)

  5. Przód barków, Bok barków · Hantle

    Serie
    3
    Powtórzenia
    10–15
    Odpoczynek
    60 s
    Wysiłek
    RPE 8–9

    zamienniki: Wyciskanie hantli nad głowę siedząc, Pompki pike

  6. Superman core

    Dolny odcinek pleców, Pośladki · Masa własnego ciała

    Serie
    3
    Powtórzenia
    12–15
    Odpoczynek
    60 s
    Wysiłek
    pod kontrolą

    zamienniki: Bird dog, Most biodrowy, Deska (plank)

Dzień 2

FBW B

Zgięcie w biodrach + pchanie/przyciąganie pionowe

Ćwiczenia: 6 · ~45 min
  1. Dwugłowe uda, Pośladki · Hantle

    Serie
    3
    Powtórzenia
    6–10
    Odpoczynek
    120 s
    Wysiłek
    RPE 8

    zamienniki: Zgięcie w biodrach bez obciążenia (hip hinge), Martwy ciąg z hantlami, Skłony bez obciążenia (good morning)

  2. Górna część pleców, Najszersze grzbietu · Hantle

    Serie
    3
    Powtórzenia
    6–10
    Odpoczynek
    120 s
    Wysiłek
    RPE 8

    zamienniki: Wiosłowanie hantlem, Podciąganie australijskie, Odwrotne rozpiętki

  3. Przód barków, Bok barków · Hantle

    Serie
    3
    Powtórzenia
    6–10
    Odpoczynek
    120 s
    Wysiłek
    RPE 8

    zamienniki: Wyciskanie hantli nad głowę, Pompki pike

  4. Zakroki z hantlami pomocnicze

    Czworogłowe uda, Pośladki · Hantle

    Serie
    2
    Powtórzenia
    8–12 na stronę
    Odpoczynek
    90 s
    Wysiłek
    RPE 8

    zamienniki: Zakroki, Przysiad wykroczny, Wejścia na podwyższenie

  5. Klatka piersiowa, Triceps · Hantle

    Serie
    3
    Powtórzenia
    10–15
    Odpoczynek
    60 s
    Wysiłek
    RPE 8–9

    zamienniki: Pompki, Wyciskanie hantli leżąc na podłodze (floor press), Wyciskanie hantli na ławce skośnej

  6. Dead bug core

    Brzuch i core · Masa własnego ciała

    Serie
    3
    Powtórzenia
    30–60 s
    Odpoczynek
    60 s
    Wysiłek
    pod kontrolą

    zamienniki: Bird dog, Deska (plank), Unoszenie nóg leżąc

Dzień 3

FBW C

Ćwiczenia na jednej nodze + klatka piersiowa + plecy

Ćwiczenia: 6 · ~45 min
  1. Wykroki w bok główne

    Pośladki, Przywodziciele, Czworogłowe uda · Masa własnego ciała

    Serie
    3
    Powtórzenia
    6–10 na stronę
    Odpoczynek
    120 s
    Wysiłek
    RPE 8

    zamienniki: Przysiad sumo, Wykroki, Zakroki

  2. Klatka piersiowa, Triceps · Hantle

    Serie
    3
    Powtórzenia
    6–10
    Odpoczynek
    120 s
    Wysiłek
    RPE 8

    zamienniki: Wyciskanie hantli na ławce poziomej, Pompki, Wyciskanie hantli na ławce skośnej

  3. Górna część pleców, Najszersze grzbietu · Masa własnego ciała

    Serie
    3
    Powtórzenia
    6–10
    Odpoczynek
    120 s
    Wysiłek
    RPE 8

    zamienniki: Wiosłowanie hantlem, Wiosłowanie w futrynie drzwi, Aniołki leżąc przodem

  4. Hip thrust z hantlem pomocnicze

    Pośladki · Hantle

    Serie
    2
    Powtórzenia
    8–12
    Odpoczynek
    90 s
    Wysiłek
    RPE 8

    zamienniki: Hip thrust, Most biodrowy, Muszelka (clamshell)

  5. Wznosy w przód dodatkowe

    Przód barków · Hantle

    Serie
    3
    Powtórzenia
    10–15
    Odpoczynek
    60 s
    Wysiłek
    RPE 8–9

    zamienniki: Wyciskanie hantli nad głowę, Wznosy hantli bokiem, Szrugsy z hantlami

  6. Nożyce pionowe core

    Brzuch i core, Zginacze bioder · Masa własnego ciała

    Serie
    3
    Powtórzenia
    30–60 s
    Odpoczynek
    60 s
    Wysiłek
    pod kontrolą

    zamienniki: Unoszenie nóg leżąc, Dead bug, Rowerek

Progresja 8-tygodniowa: co zmieniać w każdym tygodniu

Te same ćwiczenia przez cały blok. Z tygodnia na tydzień rosną powtórzenia, potem obciążenie; ostatni tydzień to deload.

TydzieńObciążeniePowtórzeniaWysiłekNa co zwrócić uwagę
1 Lekko: ucz się ruchów dół zakresu (6–8) RPE 6–7 Kończ każdą serię 3 powtórzenia przed upadkiem mięśniowym; nagraj po jednej serii każdego ćwiczenia, żeby sprawdzić technikę.
2 Ten sam ciężar +1 powt. w serii (8–9) RPE 8 Te same ćwiczenia, ta sama kolejność; zmienia się tylko liczba powtórzeń.
3 Ten sam ciężar góra zakresu (9–10) RPE 8 Wszystkie serie na górze zakresu → za tydzień dołóż ciężaru. Któraś seria nie wyszła? Powtórz tydzień.
4 Cięższe hantle / trudniejszy wariant dół zakresu (6–8) RPE 8 Nowy ciężar przy małej liczbie powtórzeń wydaje się ciężki – to znak, że plan działa.
5 Ten sam ciężar +1 powt. w serii (8–9) RPE 8 Przerwy zostaw bez zmian.
6 Ten sam ciężar góra zakresu (9–10) RPE 8–9 Drugi raz na górze zakresu: ostatnią serię każdego głównego ćwiczenia doprowadź do 1 powtórzenia w zapasie.
7 Cięższe hantle / trudniejszy wariant dół zakresu (6–8) RPE 8 Ćwiczenia z masą własnego ciała: wydłuż fazę opuszczania do 3 s albo przejdź do trudniejszego wariantu.
8 Deload: 60% dół zakresu RPE 5–6 Połowa serii, a potem wygeneruj nowy wariant albo zmień split na kolejny blok.

Jak robić postępy

  • Pierwsze 2 tygodnie: skup się na technice z lekkimi ciężarami i kończ każdą serię 3 powtórzenia przed upadkiem mięśniowym.
  • Podwójna progresja: osiągnij górną granicę zakresu powtórzeń w każdej serii, potem zwiększ ciężar (o 2,5–5%) i zacznij od dolnej granicy zakresu.
  • Ćwiczenia z masą własnego ciała: dodawaj powtórzenia, potem zwolnij tempo (3 s opuszczania), a potem przejdź do trudniejszego wariantu.
  • Deload co 6–8 tygodni: te same ćwiczenia, o połowę mniej serii.

Uwagi do tego planu

  • Trening w domu: gdy ciężar zrobi się za lekki, wydłuż fazę opuszczania do 3–4 sekund albo dodaj pauzę w najtrudniejszym punkcie.
  • Treningi można przenosić między dniami; między ciężkimi treningami tych samych mięśni zostaw co najmniej jeden dzień wolny.

Zacznij od trzech treningów całego ciała w tygodniu, każdy po około 45 minut, złożonych z garstki podstawowych ruchów, i dokładaj powtórzenie albo odrobinę ciężaru za każdym razem, gdy seria przestaje być wyzwaniem. Dokładnie tak działa przykładowy tydzień powyżej. Reszta tej strony omawia decyzje wokół niego: gdzie trenować, ile dni, jak mocno się przykładać i jak powinny wyglądać twoje pierwsze trzy miesiące.

Trzy decyzje przed pierwszym treningiem

Gdzie trenujesz. W pierwszym roku sprawdzi się i dom, i siłownia. Siłownia daje sztangi, maszyny i małe skoki obciążenia. Dom daje zerowy czas dojazdu, a to często on rozstrzyga, czy trening numer 20 w ogóle się odbędzie. Jeśli na siłownię masz dalej niż 15 minut, zacznij w domu.

Jaki cel. Masa mięśniowa, redukcja tkanki tłuszczowej, siła albo ogólna sprawność. U nowicjusza trening różni się mniej, niż mogłoby się wydawać: zakresy powtórzeń trochę się przesuwają, a plany na redukcję kończą się krótkim kondycyjnym finisherem.

W które dni. Przypisz treningi do stałych dni tygodnia i traktuj je jak umówione spotkania. „Kiedy znajdę czas” daje mniej więcej jeden trening w tygodniu.

Dwa, trzy czy cztery dni w tygodniu?

Dni Podział tygodnia Proponowane dni Dla kogo
2 FBW A i B pon., czw. Praca zmianowa, rodzice małych dzieci, każdy, kto wraca po długiej przerwie
3 FBW A, B i C pon., śr., pt. Większość początkujących. To wariant domyślny
4 Góra/dół, każdy dwa razy pon., wt., czw., pt. Osoby, które już są aktywne i chcą czwartego treningu

Planów dla początkujących na pięć albo sześć dni na tej stronie nie ma, i to celowo. W pierwszych miesiącach ograniczają cię umiejętności i regeneracja, a nie czas na trening, więc piąta sesja dokłada głównie zmęczenia. Szczegóły znajdziesz w naszym poradniku o tym, ile dni w tygodniu trenować.

Dlaczego w przykładowym tygodniu są trzy treningi całego ciała

Każdy trening w przykładzie obejmuje nogi, pchanie, przyciąganie i core, więc każdy mięsień pracuje dwa lub trzy razy w tygodniu. Dla początkującego ta częstotliwość znaczy więcej niż objętość: uczysz się ruchów, a przysiad ćwiczony trzy razy w tygodniu poprawia się szybciej niż ćwiczony raz. Taki układ nazywa się FBW, czyli trening całego ciała.

Te trzy dni nie są kopiami. Każdy zaczyna się od innego wzorca ruchowego na dolną część ciała: pierwszego dnia przysiad, drugiego zgięcie w biodrach, trzeciego wykrok. Potem przychodzi wyciskanie i wiosłowanie, za każdym razem pod innym kątem, następnie drugi ruch na nogi, ćwiczenie dodatkowe na barki lub klatkę piersiową i ćwiczenie na core. Żaden trening nie ma więcej niż sześć ćwiczeń. Jedno z wiosłowań to podciąganie australijskie pod solidnym stołem albo drążkiem; jeśli nie masz pod ręką ani jednego, ani drugiego, wybierz z listy zamienników inne wiosłowanie hantlem.

Liczba serii jest celowo skromna: 3 serie po 6–10 powtórzeń w trzech pierwszych ćwiczeniach z 2 minutami przerwy, 2 serie po 8–12 w czwartym i 3 serie po 10–15 powtórzeń z 60 sekundami przerwy w mniejszych ruchach. Duże ćwiczenia mają o jedną serię mniej niż w wersji tego samego tygodnia dla średnio zaawansowanych. Daje to w sumie mniej więcej 9 ciężkich serii tygodniowo na klatkę piersiową, plecy i barki, a na nogi więcej: tuż poniżej 10–20 serii, z których korzystają doświadczeni ćwiczący, i aż nadto dla ciała, które nigdy wcześniej tego nie robiło.

Twoje pierwsze 12 tygodni, etap po etapie

Tygodnie Nad czym pracujesz Wysiłek Co powinno być widać
1–2 Nauka każdego ruchu, szukanie ciężarów startowych RPE 6–7, około 3 powtórzeń w zapasie Zakwasy w nogach przez dzień lub dwa, chwiejne powtórzenia robią się płynniejsze
3–4 Dochodzenie do górnej granicy każdego zakresu powtórzeń, pierwsze zwiększenie obciążenia 2–3 powtórzenia w zapasie Te same ciężary wydają się wyraźnie lżejsze
5–7 Dokładanie obciążenia, ponowny start od dolnej granicy zakresu RPE 7–8, około 2 powtórzeń w zapasie Nowy rekord w którymś ćwiczeniu prawie co tydzień
8 Deload: około 60% ciężaru, połowa serii Lekko Drobne bóle ustępują, motywacja wraca
9–12 Drugie podejście z większymi ciężarami startowymi 1–2 powtórzenia w zapasie w ostatniej serii Zmiany w lustrze i w tym, jak leżą ubrania

Spodziewaj się, że w pierwszych ośmiu tygodniach ciężary w głównych ćwiczeniach wzrosną o 30–50%. Większość tego wzrostu to technika i koordynacja, a nie nowe mięśnie, ale to wciąż prawdziwy postęp.

Jak ciężka powinna być seria?

Korzystaj z RPE, skali wysiłku od 1 do 10. RPE 7 oznacza, że dało się zrobić jeszcze trzy powtórzenia, a RPE 9, że jedno. Przez pierwsze dwa tygodnie trzymaj się 6–7. To czas na ćwiczenie ruchu, a seria zakończona czystymi powtórzeniami uczy więcej niż taka, która kończy się mozolną walką.

Żeby znaleźć ciężar startowy, wybierz taki, z którym dasz radę zrobić o trzy lub cztery powtórzenia więcej, niż wymaga plan. Powiedzmy, że w planie jest 6–10 powtórzeń wiosłowania hantlem, a z 8 kg wychodzi ci 10, 10 i 9: następnym razem zostań przy ósemkach. Gdy każda seria dojdzie do 10, weź hantle 10 kg i zacznij znów od 6 powtórzeń. Dokładaj powtórzenia albo ciężar, nigdy jedno i drugie na tym samym treningu.

Zakwasy, dni wolne i jedzenie

Ból mięśni dzień lub dwa po treningu ma swoją nazwę, DOMS, a jego szczyt przypada 24–48 godzin po sesji. Najmocniejszy jest w pierwszym tygodniu, a do trzeciego w większości znika.

  • Lekka sztywność: trenuj zgodnie z planem. Rozgrzewka zwykle ją usuwa.
  • Schody nadal są męką po 72 godzinach: to było za dużo. Na następnym treningu odejmij po jednej serii z każdego ćwiczenia.
  • Ostry albo jednostronny ból stawu to nie zakwasy. Zamień ćwiczenie na jeden z zamienników podanych w planie.

Śpij 7–9 godzin i jedz 1,6–2,2 g białka na kg masy ciała; kalkulator zapotrzebowania na białko przeliczy to na dzienną porcję.

Jak wytrwać w planie

  • Zakotwicz go. Te same dni, ta sama pora, zaraz po czymś, co i tak robisz, na przykład po odwiezieniu dzieci do szkoły albo po pracy.
  • Miej trening minimum. W gorsze dni zrób tylko trzy pierwsze ćwiczenia. Dwadzieścia minut podtrzymuje nawyk.
  • Zapisuj wszystko. Ćwiczenie, ciężar, powtórzenia. Po czwartym tygodniu to właśnie widok rosnących liczb zastępuje motywację.
  • Nigdy nie odpuszczaj dwa razy. Jeden opuszczony trening niczego nie zmienia. Dwa z rzędu to początek rezygnacji.

Błędy, które hamują nowicjuszy

  1. Start od pięciu treningów w tygodniu. W trzecim tygodniu plan się sypie. Trzy zrobione treningi są lepsze niż pięć zaplanowanych.
  2. Trening do upadku mięśniowego od pierwszego dnia. Zakwasy są wtedy tak duże, że nie da się znów trenować, a do tego uczysz się niechlujnych powtórzeń.
  3. Zmiana programu co dwa tygodnie. Postęp bierze się z powtarzania tych samych ćwiczeń z nieco większym obciążeniem.
  4. Pomijanie pracy nad dolną częścią ciała. Przysiady i ćwiczenia ze zgięciem w biodrach trenują największe mięśnie, jakie masz.

Który plan dla początkujących wybrać i kiedy z niego zejść

Zostań przy planie dla początkujących, dopóki w większości tygodni udaje ci się dołożyć powtórzenie albo trochę obciążenia, czyli zwykle przez trzy do sześciu miesięcy. Gdy postęp zwolni do jednego razu na dwa lub trzy tygodnie, ułóż tydzień od nowa w generatorze planów na poziomie średnio zaawansowanym, który dodaje serię w dużych ćwiczeniach, albo przejdź na plan treningowy na 4 dni.

Plan treningowy dla początkujących: wszystkie plany (60)

Przysiad na krzesło Pompki Podciąganie australijskie Pompki pike
2 dni wideo
Bez sprzętu Odchudzanie Dla początkujących
Plan treningowy w domu bez sprzętu na 2 dni na odchudzanie (dla początkujących) Pełny tydzień · serie, powtórzenia, przerwy · PDF
Przysiad na krzesło Wykroki w bok Pompki z rękami na podwyższeniu Pompki
3 dni wideo
Bez sprzętu Odchudzanie Dla początkujących
Plan treningowy w domu bez sprzętu na 3 dni na odchudzanie (dla początkujących) Pełny tydzień · serie, powtórzenia, przerwy · PDF
Pompki z rękami na podwyższeniu Przysiad na krzesło Podciąganie australijskie Pompki pike
4 dni wideo
Bez sprzętu Odchudzanie Dla początkujących
Plan treningowy w domu bez sprzętu na 4 dni na odchudzanie (dla początkujących) Pełny tydzień · serie, powtórzenia, przerwy · PDF
Przysiad bez obciążenia Pompki na kolanach Podciąganie australijskie Pompki pike
2 dni wideo
Bez sprzętu Masa mięśniowa Dla początkujących
Plan treningowy w domu bez sprzętu na 2 dni na masę (dla początkujących) Pełny tydzień · serie, powtórzenia, przerwy · PDF
Przysiad na krzesło Wykroki chodzone Pompki na kolanach Pompki z rękami na podwyższeniu
3 dni wideo
Bez sprzętu Masa mięśniowa Dla początkujących
Plan treningowy w domu bez sprzętu na 3 dni na masę (dla początkujących) Pełny tydzień · serie, powtórzenia, przerwy · PDF
Pompki tyłem na ławce Przysiad bez obciążenia Podciąganie australijskie Pompki pike
4 dni wideo
Bez sprzętu Masa mięśniowa Dla początkujących
Plan treningowy w domu bez sprzętu na 4 dni na masę (dla początkujących) Pełny tydzień · serie, powtórzenia, przerwy · PDF
Przysiad bez obciążenia Pompki tyłem na ławce Podciąganie australijskie Pompki pike
2 dni wideo
Bez sprzętu Ogólna sprawność Dla początkujących
Plan treningowy w domu bez sprzętu na 2 dni na poprawę formy (dla początkujących) Pełny tydzień · serie, powtórzenia, przerwy · PDF
Przysiad na krzesło Wykroki chodzone Pompki tyłem na ławce Pompki z rękami na podwyższeniu
3 dni wideo
Bez sprzętu Ogólna sprawność Dla początkujących
Plan treningowy w domu bez sprzętu na 3 dni na poprawę formy (dla początkujących) Pełny tydzień · serie, powtórzenia, przerwy · PDF
Pompki z rękami na podwyższeniu Przysiad bez obciążenia Podciąganie australijskie Pompki pike
4 dni wideo
Bez sprzętu Ogólna sprawność Dla początkujących
Plan treningowy w domu bez sprzętu na 4 dni na poprawę formy (dla początkujących) Pełny tydzień · serie, powtórzenia, przerwy · PDF

Najczęstsze pytania

Ile dni w tygodniu powinna trenować osoba początkująca?

Większości początkujących pasują trzy dni, które nie następują po sobie, na przykład poniedziałek, środa i piątek. Każdy mięsień pracuje wtedy dwa lub trzy razy w tygodniu, a po każdym treningu jest dzień wolny. Dwa dni też działają, jeśli grafik masz napięty. Cztery to górna granica, którą warto rozważać w pierwszym półroczu.

Ile powinien trwać trening początkującego?

Około 40–50 minut razem z pięciominutową rozgrzewką. Mieści się w tym sześć ćwiczeń po dwie lub trzy serie z porządnymi przerwami. Jeśli trening przeciąga się ponad godzinę, to albo odpoczywasz o wiele za długo, albo dokładasz ćwiczenia, których w planie nie ma.

Co najpierw na początku przygody z treningiem: cardio czy ciężary?

Najpierw ciężary, jeśli celem jest siła albo budowanie mięśni, bo technika cierpi, gdy zmęczenie przychodzi już przed pierwszą serią. Cardio ogranicz do trzech–pięciu minut rozgrzewki przed treningiem siłowym, a spacer albo dłuższe cardio zrób po nim lub w dni między treningami.

Po jakim czasie początkujący widzi efekty?

Siła rośnie w ciągu dwóch–trzech tygodni, bo poprawia się koordynacja, a w większości ćwiczeń ciężary idą w górę o 30–50 procent w pierwszych ośmiu tygodniach. Zmiany widoczne w lustrze wymagają zwykle 8–12 tygodni z trzema treningami w tygodniu oraz wystarczającej ilości białka i snu.

Czy początkujący może ćwiczyć codziennie?

Ruszać się możesz codziennie, ale codzienny trening siłowy to w pierwszych miesiącach kiepski pomysł. Mięśnie i ścięgna adaptują się między treningami, a nie w ich trakcie. Trenuj siłowo dwa do czterech dni w tygodniu, w pozostałe spaceruj, a postępy przyjdą szybciej niż u kogoś, kto robi siedem treningów na zmęczeniu.