Przejdź do treści
Treningi

Słownik

Słownik treningu siłowego

Pojęcia, które spotkasz w naszych planach i poradnikach (30): RPE, RIR, objętość, splity, deload i inne. Każde ma definicję w jednym zdaniu, opis tego, jak stosujemy je w praktyce, i rozpisany przykład.

0–9

1RM (ciężar maksymalny)
Twój 1RM, czyli ciężar maksymalny, to największe obciążenie, które podniesiesz raz z dobrą techniką; od niego liczy się procenty w planach siłowych.

A

AMRAP (maksymalna liczba powtórzeń)
AMRAP to maksymalna liczba powtórzeń (albo rund): seria lub blok na czas, w którym ćwiczysz, aż nie wyjdzie kolejne czyste powtórzenie albo skończy się czas.

B

Bro split (jedna partia mięśniowa dziennie)
Bro split to plan na pięć dni, w którym każdego dnia trenujesz jedną partię: zwykle klatkę, plecy, barki, nogi i ręce, czyli każdy mięsień raz w tygodniu.

C

Czas pod napięciem (TUT)
Czas pod napięciem to czas, przez jaki mięsień pracuje pod obciążeniem, od pierwszego do ostatniego powtórzenia; to jeden ze sposobów opisu pracy w serii.
Czucie mięśniowe (mind-muscle connection)
Czucie mięśniowe to świadome skupianie uwagi na trenowanym mięśniu, żeby wykonywał większą część pracy; najbardziej pomaga w ćwiczeniach izolowanych.

D

Deficyt kaloryczny
Deficyt kaloryczny oznacza, że jesz mniej kalorii, niż organizm spala w ciągu dnia, więc różnicę pokrywa z zapasów tłuszczu. Tylko tak ubywa tkanki tłuszczowej.
Deload (lżejszy tydzień)
Deload to zaplanowany lżejszy tydzień treningu, zwykle z połową serii albo 50–60% ciężaru, który usuwa nagromadzone zmęczenie i pozwala wrócić do progresu.
DOMS (zakwasy, opóźniona bolesność mięśni)
DOMS, czyli zakwasy, to ból mięśni, który pojawia się 12–72 godziny po nowym lub ciężkim wysiłku, zwłaszcza z długą fazą opuszczania, i mija w kilka dni.
Drop set (seria z redukcją ciężaru)
Drop set to jedna seria doprowadzona blisko upadku mięśniowego, po której od razu zmniejszasz ciężar o 20–30% i ćwiczysz dalej, raz lub kilka razy, bez przerwy.

E

EMOM (co minutę, o pełnej minucie)
EMOM to skrót od every minute on the minute: na początku każdej minuty robisz stałą liczbę powtórzeń i odpoczywasz do jej końca, przez ustaloną liczbę minut.

F

FBW (trening całego ciała)
FBW to układ, w którym na każdym treningu ćwiczysz wszystkie główne partie mięśni, zwykle dwa do czterech razy w tygodniu, zamiast dzielić ciało na osobne dni.

H

Hipertrofia (wzrost mięśni)
Hipertrofia to powiększanie się włókien mięśniowych: właśnie to z punktu widzenia fizjologii oznacza „budowanie mięśni” i to jest główny cel treningu na masę.

M

Makro (makroskładniki)
Makro to trzy makroskładniki dostarczające kalorii: białko i węglowodany po 4 kcal na gram, tłuszcze 9; liczenie makro to dzienny cel w gramach dla każdego z nich.
MET (równoważnik metaboliczny)
MET to jednostka kosztu energetycznego: 1 MET to energia zużywana, gdy spokojnie siedzisz, a aktywność o wartości 6 MET spala sześć razy więcej, dopóki trwa.

O

Objętość treningowa (ciężkie serie)
Objętość treningowa to praca, jaką mięsień wykonuje w tygodniu. W naszych planach liczymy ją w ciężkich seriach (1–3 powtórzenia przed upadkiem), a cel to 10–20.

P

Podwójna progresja
Podwójna progresja polega na dokładaniu powtórzeń przy stałym ciężarze, a gdy każda seria dojdzie do góry zakresu, na zwiększeniu ciężaru i powrocie na jego dół.
Progresywne przeciążenie (progresja obciążeń)
Progresywne przeciążenie to stopniowe zwiększanie wymagań wobec mięśni: większy ciężar, więcej powtórzeń i serii, trudniejsze warianty, by dalej się adaptowały.
Push pull legs (PPL)
Push pull legs to split, w którym jednego dnia trenujesz mięśnie pchające (klatka, barki, triceps), drugiego ciągnące (plecy, biceps), a trzeciego nogi.

R

RIR (powtórzenia w zapasie)
RIR to liczba powtórzeń, które dałoby się jeszcze zrobić w chwili zakończenia serii: 0 RIR to upadek mięśniowy, 2 RIR to koniec dwa powtórzenia przed nim.
RPE (skala odczuwanego wysiłku)
RPE to skala 1–10 opisująca, jak ciężka była seria: 10 to brak sił na kolejne powtórzenie, 9 to jedno powtórzenie w zapasie, 8 to dwa w zapasie.

S

Serie rozgrzewkowe (serie wstępne)
Serie rozgrzewkowe to dwie do czterech coraz cięższych serii ćwiczenia z małą liczbą powtórzeń przed pierwszą serią roboczą: przygotowują stawy i utrwalają ruch.
Split góra/dół
Split góra/dół przeplata treningi górnej części ciała (klatka, plecy, barki, ręce) z treningami dolnej (nogi, pośladki), zwykle przez cztery dni w tygodniu.
Superseria
Superseria to dwa ćwiczenia wykonywane jedno po drugim z krótką przerwą albo bez niej, po których następuje normalna przerwa przed kolejną parą.

T

TDEE (całkowita przemiana materii)
TDEE to łączna liczba kalorii spalanych na dobę (metabolizm spoczynkowy, trawienie, codzienny ruch, trening); jedz poniżej, by chudnąć, powyżej, by przybierać.
Tempo ćwiczeń
Tempo to szybkość każdej fazy powtórzenia zapisana czterema liczbami w sekundach, np. 3-1-1-0: opuszczanie, pauza na dole, podnoszenie, pauza na górze.
Trening do upadku mięśniowego
Trening do upadku mięśniowego to seria ciągnięta do chwili, gdy nie zrobisz kolejnego powtórzenia z dobrą techniką; to 0 powtórzeń w zapasie, czyli RPE 10.
Trening unilateralny (jednostronny)
Trening unilateralny to praca jedną ręką albo jedną nogą naraz, jak w wykrokach, przysiadzie wykrocznym, wiosłowaniu jednorącz i martwym ciągu na jednej nodze.

Z

Zakres powtórzeń
Zakres powtórzeń to przedział powtórzeń zalecany na serię, np. 8–12, zamiast sztywnej liczby, dzięki czemu dokładasz powtórzenia, zanim dołożysz ciężar.

Ć

Ćwiczenie izolowane
Ćwiczenie izolowane angażuje jeden staw i jeden główny mięsień, na przykład uginanie ramion, prostowanie nóg na maszynie, wznosy bokiem czy wspięcia na palce.
Ćwiczenie wielostawowe (złożone)
Ćwiczenie wielostawowe angażuje co najmniej dwa stawy i kilka partii mięśni naraz: przysiad, martwy ciąg, wyciskanie na ławce, wiosłowanie czy wyciskanie nad głowę.

Chcesz dłuższą wersję?

Nasze poradniki omawiają te same zagadnienia szerzej: jak zacząć, jak wybrać split, jak progresować i kiedy zrobić deload.

Przeglądaj poradniki