Przejdź do treści
Treningi
Programy i splity 6 min czytania ·

FBW czy split: który trening jest lepszy dla ciebie?

FBW czy split? Porównanie: przyrost mięśni, regeneracja, długość treningu i dla kogo jest każdy z nich. Dobierz układ do liczby dni i stażu.

Jeśli trenujesz 2 albo 3 dni w tygodniu, rób FBW, czyli trening całego ciała. Przy 4 dniach wybierz split góra/dół. Przy 5 lub 6 dniach sięgnij po push pull legs albo podobny split. Przy tej samej objętości tygodniowej oba podejścia budują mniej więcej tyle samo mięśni, więc o wyborze decydują twój grafik, staż i to, ile ma trwać pojedynczy trening.

Co właściwie oznacza każdy z nich

FBW to trening wszystkich głównych grup mięśniowych na każdej sesji: za każdym razem przysiad, zgięcie w biodrach, pchanie, przyciąganie i trochę pracy nad core. Na jednym treningu robisz mniej ćwiczeń na dany mięsień, ale każdy mięsień pracuje 2–4 razy w tygodniu.

Split dzieli ciało między poszczególne treningi. Najpopularniejsze warianty:

  • Góra/dół: jednego dnia górna część ciała, następnego dolna, każda dwa razy w tygodniu.
  • Push pull legs: mięśnie pchające, mięśnie przyciągające i nogi w osobne dni, raz albo dwa razy w tygodniu.
  • Bro split: jedna grupa mięśniowa dziennie, każda trenowana raz w tygodniu.

Na jednym treningu robisz więcej ćwiczeń i serii na dany mięsień, ale każdy mięsień pracuje rzadziej.

Bezpośrednie porównanie

FBW Góra/dół Push pull legs Bro split
Dni w tygodniu 2–4 4 3 lub 6 5
Każdy mięsień trenowany 2–4× w tygodniu 2× w tygodniu 1× (3 dni) lub 2× (6 dni) 1× w tygodniu
Długość treningu 50–75 min 45–60 min 45–60 min 40–60 min
Ćwiczenia na trening 5–7 5–7 5–7 4–6
Serie na mięsień na trening 3–6 6–9 6–12 12–20
Koszt opuszczonego treningu Niski Średni Wysoki (3 dni) Wysoki
Najlepszy dla Początkujący, 2–3 dni, osoby zapracowane Większość średnio zaawansowanych Osoby trenujące 6 dni, nacisk na mięśnie Zaawansowani kulturyści

Dlaczego liczy się objętość tygodniowa

Wzrost mięśni zależy od liczby ciężkich serii, które każdy mięsień dostaje w tygodniu, czyli mniej więcej od 10 do 20. To, czy te serie wypadną na jednym treningu, czy rozłożą się na cztery, zmienia odczucia, ale nie wynik, o ile suma jest ta sama, a serie są wartościowe.

Oba podejścia różnią się tym, jak łatwo o wartościowe serie:

  • 12 serii na klatkę piersiową na jednym treningu (bro split) oznacza, że serie od 9 do 12 wykonuje zmęczony mięsień, z mniejszym ciężarem. Gdy rozłożysz te 12 serii na trzy dni FBW, każdą serię robisz na świeżo.
  • Z drugiej strony trening FBW z 4 seriami na każdą z sześciu grup mięśniowych to 24 ciężkie serie na jednej sesji. Przy piątym ćwiczeniu czujesz już zmęczenie i cierpią na tym serie na ten mięsień.

FBW wygrywa jakością pojedynczej serii, gdy łączna objętość treningu jest umiarkowana. Split wygrywa, gdy chcesz robić 15+ serii na mięsień w tygodniu i potrzebujesz treningów na tyle krótkich, żeby się po nich zregenerować.

Kiedy lepszym wyborem jest FBW

Trenujesz 2 albo 3 dni w tygodniu. To najważniejszy argument. Przy trzech dniach FBW trenuje każdy mięsień trzy razy, a 3-dniowy push pull legs tylko raz. Trzy bodźce w tygodniu to więcej praktyki w ćwiczeniach i częstszy sygnał do wzrostu. Zobacz, ile dni w tygodniu trenować.

Dopiero zaczynasz. Osobom początkującym bardziej niż objętość potrzebna jest częsta praktyka podstawowych ruchów. Przysiad trzy razy w tygodniu uczy przysiadu dużo szybciej niż raz. Plan FBW, taki jak 3-dniowy plan z hantlami na masę mięśniową, to dla większości osób najlepszy start.

Masz nieprzewidywalny grafik. Opuszczasz dzień FBW i tracisz jedną trzecią tygodniowego bodźca dla całego ciała. Opuszczasz dzień nóg na splicie i nogi nie dostają nic przez 7–10 dni.

Trenujesz dla ogólnej sprawności albo redukcji tkanki tłuszczowej. Trening całego ciała angażuje więcej mięśni naraz, a to oznacza więcej spalonych kalorii na sesję i więcej siły całego ciała w przeliczeniu na godzinę. Dołóż codzienne spacery i kalkulator deficytu kalorycznego, a masz kompletny zestaw do redukcji.

Typowy trening FBW:

Kiedy lepszym wyborem jest split

Możesz trenować 4 dni lub więcej, i to regularnie. Przy czterech dniach FBW oznacza przysiady cztery razy w tygodniu, a to zaczyna obciążać kolana i dolny odcinek pleców. Split góra/dół trenuje nogi dwa razy i górę ciała dwa razy, a partie mniej się na siebie nakładają. Tak właśnie zbudowany jest 4-dniowy plan na siłownię na masę mięśniową.

Twoje treningi FBW rozrosły się ponad 75 minut. Gdy chcesz robić 2 ćwiczenia na mięsień, FBW robi się długie. Podział ciała zmniejsza liczbę ćwiczeń na trening o połowę.

Chcesz postawić na wybrane mięśnie. Na splicie możesz dać barkom albo plecom 4 ćwiczenia na jednym treningu bez szkody dla całej reszty. W FBW nie ma na to miejsca.

Masz już średni lub zaawansowany staż. Po 1–2 latach wzrost wymaga 15–20 serii na mięsień tygodniowo, a taką objętość dużo łatwiej zmieścić w splicie. 6-dniowy plan push pull legs to standardowy układ o dużej objętości; jak go prowadzić, wyjaśnia poradnik o push pull legs.

Hybryda: FBW na 4 dni

Jest też opcja pośrednia: 4-dniowy trening FBW z mniejszą liczbą ćwiczeń na sesję, w którym dni cięższe przeplatają się z lżejszymi. Zachowuje przewagę FBW, czyli częstotliwość, a pozwala trenować cztery razy. Sprawdza się u osób, które lubią krótkie, 40-minutowe treningi i chcą ćwiczyć co drugi dzień. Przy tej samej objętości jest trudniejszy dla regeneracji niż góra/dół, więc większość średnio zaawansowanych i tak lepiej wychodzi na układzie góra/dół.

Najczęstsze błędy w obu układach

Błędy w FBW:

  • Za dużo ćwiczeń na trening (10+). Trzymaj się 5–7.
  • Ciężko w każdym ćwiczeniu każdego dnia. Zmieniaj: ciężki przysiad w poniedziałek, umiarkowany w środę, lekki w piątek.
  • Pomijanie dni wolnych, bo „to tylko trzy dni”. Układ dzień treningu, dzień przerwy istnieje po to, żeby organizm się zregenerował.

Błędy w splicie:

  • Split na 3 dni, w którym każdy mięsień trenujesz raz w tygodniu.
  • Opuszczanie nóg albo traktowanie dnia nóg jako opcjonalnego.
  • 20 serii na klatkę i 6 na plecy. Wyrównaj objętość pchania i przyciągania.

Decyzja w 30 sekund

  1. 2–3 dni w tygodniu → FBW. Zacznij od FBW na 3 dni.
  2. 4 dni w tygodniu, staż poniżej 1 roku → FBW na 4 dni albo góra/dół, oba się sprawdzą.
  3. 4 dni w tygodniu, staż ponad 1 rok → Góra/dół.
  4. 5 dni → PPL + góra/dół.
  5. 6 dni → Push pull legs dwa razy z rzędu.

Cokolwiek wybierzesz, plan musi mieć zasadę progresji, inaczej struktura nie ma znaczenia. Przeczytaj, jak progresować metodą podwójnej progresji, i stosuj ją od pierwszego tygodnia.

Generator planów treningowych sam dobiera FBW albo odpowiedni split do liczby dni, w które możesz trenować. Możesz więc zacząć teraz od 3 dni FBW, a gdy grafik się poluzuje, wygenerować plan od nowa jako 4-dniowy układ góra/dół. Ćwiczenia, serie i przerwy zostają te same, zmienia się tylko struktura.

Gotowe plany do tego poradnika

Wspomniane ćwiczenia

Najczęstsze pytania

Czy FBW jest lepsze od splitu na budowanie mięśni?

Przy tej samej liczbie serii w tygodniu oba układy budują mięśnie równie dobrze. FBW wygrywa, gdy trenujesz 2–3 dni, bo częściej angażuje każdy mięsień. Split wygrywa, gdy trenujesz 4 dni lub więcej, bo pozwala zrobić więcej wartościowej objętości na każdy mięsień.

Czy da się zbudować mięśnie na 3 treningach FBW w tygodniu?

Tak. Trzy treningi całego ciała dają każdemu mięśniowi 9–15 ciężkich serii tygodniowo, czyli dokładnie tyle, ile trzeba do wzrostu. Większość osób trenujących siłowo może ćwiczyć w układzie FBW latami.

Czy split to zły wybór dla początkujących?

Nie zły, tylko mało wydajny. Początkujący na 5-dniowym bro splicie trenuje każdy mięsień raz w tygodniu i co chwilę opuszcza treningi. Trzy dni FBW dają więcej praktyki w najważniejszych ćwiczeniach i częstszy bodziec.

Kiedy przejść z FBW na split?

Gdy możesz regularnie trenować 4 dni w tygodniu, gdy treningi FBW trwają ponad 75 minut albo gdy masz za sobą 1–2 lata treningu i chcesz więcej objętości na wybrane mięśnie.