Hipertrofia (wzrost mięśni)
Definicja: Hipertrofia to powiększanie się włókien mięśniowych: właśnie to z punktu widzenia fizjologii oznacza „budowanie mięśni” i to jest główny cel treningu na masę.
Hipertrofia to zwiększanie się rozmiaru włókien mięśniowych i właśnie o nią chodzi, gdy ktoś mówi o „budowaniu mięśni”. Zachodzi wtedy, gdy mięśnie regularnie dostają duże napięcie mechaniczne, a potem białko i odpoczynek, żeby odbudować się odrobinę większe. Siła i hipertrofia w dużej mierze się pokrywają, ale trening hipertroficzny jest nastawiony na rozmiar: więcej ciężkich serii łącznie, umiarkowane obciążenia i większa różnorodność ćwiczeń.
Jak korzystamy z niej w naszych planach
Wybierz w generatorze cel „Masa mięśniowa”, a plan powstanie zgodnie z aktualnym stanem wiedzy: każdy mięsień trenowany co najmniej dwa razy w tygodniu, 10–20 ciężkich serii tygodniowo (objętość treningowa), większość serii w zakresie powtórzeń 6–12, 1–3 powtórzenia w zapasie i podwójna progresja. Trzy dni z hantlami załatwiają to treningami FBW; cztery dni rozkładają objętość na split góra/dół; sześć dni korzysta z układu push pull legs. Skąd biorą się te liczby, wyjaśnia poradnik o seriach i powtórzeniach.
Przykład w praktyce
Klatka w 4-dniowym planie na siłownię: w treningu Góra A jest wyciskanie sztangi na ławce poziomej 4 × 6–8 i rozpiętki na wyciągu 3 × 12–15; w treningu Góra B jest wyciskanie hantli na ławce skośnej 4 × 8–12 i pompki na poręczach 3 × 8–12. To 14 ciężkich serii na klatkę w tygodniu, rozłożonych na dwa treningi, z mieszanką ciężkich i umiarkowanych powtórzeń. Przez sześć tygodni dokładaj powtórzenia i ciężar, zrób deload i powtórz z nowym wariantem.
Częste nieporozumienie
„Hipertrofia to małe ciężary i dużo powtórzeń” – to najbardziej uparty mit. Między 5 a 30 powtórzeniami obciążenie prawie nie ma znaczenia, o ile seria kończy się blisko upadku mięśniowego; liczy się liczba ciężkich serii i progresja w nich. Drugie błędne przekonanie: że bolesność mięśni (DOMS) jest miarą wzrostu. Mierzy głównie nowość bodźca. Plan, po którym prawie nic cię nie boli, ale co tydzień dochodzi jedno powtórzenie, buduje więcej mięśni niż taki, który cię wykańcza i staje w miejscu. Jak rozłożyć pracę na cały tydzień, opisuje poradnik FBW czy split.
Plany, które to wykorzystują
Wspomniane ćwiczenia
Najczęstsze pytania
Jaki zakres powtórzeń jest najlepszy na hipertrofię?
Mięśnie buduje wszystko od mniej więcej 5 do 30 powtórzeń, jeśli seria kończy się blisko upadku mięśniowego. Praktyczny złoty środek to 6–12: wystarczająco ciężko, żeby było wydajnie, i wystarczająco lekko, żeby nazbierać objętość bez katowania stawów. Nasze plany na masę mięśniową opierają się głównie na 6–12 powtórzeniach, a w ćwiczeniach izolowanych częściowo na 12–20.
Po jakim czasie widać hipertrofię?
Mierzalny wzrost wymaga około 6–8 tygodni regularnego treningu; widoczna zmiana w lustrze to zwykle 3–4 miesiące. Przyrost siły w pierwszych tygodniach to głównie nauka układu nerwowego, a nie nowe mięśnie.